Jona van Zetten over kunst in het ziekenhuis

Voor een afgestudeerd kunsthistoricus lijkt een ziekenhuis misschien niet de meest voor de hand liggende plek om te gaan werken. Toch is het Jona van Zetten gelukt om haar passie voor kunst en geneeskunde te combineren in haar werk. Benieuwd hoe? Haar verhaal lees je hier.

In deze terugblik beschrijf ik mijn weg naar de leuke baan die ik nu heb: Hoofd kunstzaken in het UMC Utrecht. De kunstcollectie van het UMC Utrecht bestaat uit circa tweeduizend werken. We verzamelen hedendaagse, vernieuwende kunst van in Nederland wonende en/of werkende kunstenaars. In het UMC Utrecht zijn we er van overtuigd dat kunst een waardevolle toevoeging is, omdat kunst kan verrassen, afleiden, aanleiding kan geven tot een gesprek en kan bijdragen aan een inspirerende omgeving om in te studeren en te werken.

Tijdens mijn studie Kunstgeschiedenis (begin jaren negentig) aan de UU wist ik nog niet welke richting ik op wilde en wat voor banen mij aanspraken. Ik wist wel dat ik de studie enorm boeiend vond en ik genoot veel van de hoorcolleges waarin geïnspireerde docenten je meenamen in de wereld van de kunst. Mijn voorkeur bleek bij de moderne kunst te liggen. Ik studeerde af op de arbeidersfotografie (C.A.J. van Angelbeek) uit de jaren dertig van de vorige eeuw. 

De arbeidsmarkt voor kunsthistorici was destijds niet erg gunstig, en de vraag luidde dan ook meer: welke kansen ga ik krijgen om ergens in te stappen. Gedreven door de noodzaak van het hebben van een inkomen ben ik, na mijn afstuderen, als medisch secretaresse gaan werken in het UMC Utrecht. Geneeskunde en de zorg hadden altijd al mijn interesse en daarmee leek het ziekenhuis mij een inspirerende omgeving om in te werken. Intussen bleef ik uitkijken naar een leuke baan in de kunst, maar veel kansen kwamen er niet langs. In die jaren kreeg ik drie kinderen en verwisselde ik een paar keer van functie binnen het ziekenhuis. Het was een fijne tijd, maar het gemis van het werken in ‘de kunst’, waarvoor ik was opgeleid, bleef wel knagen. Uiteraard solliciteerde ik toen er een plek in de kunstcommissie van het ziekenhuis vrij kwam. Ik had inmiddels ervaren hoe de kunst in het ziekenhuis mijn werkomgeving verrijkte en hoe bezoekers en medewerkers er op reageerden en dit boeide mij. Het klikte goed met het toenmalige Hoofd Kunstzaken en toen zij iemand mocht aantrekken om de registratie te professionaliseren, vroeg ze of ik dat wilde gaan doen. Dat hoefde ze uiteraard geen twee keer te vragen en in de paar jaar waarin ik haar assistente was, heeft ze mij de kneepjes van het vak geleerd en geïntroduceerd in haar externe netwerk. Toen zij met pensioen ging heb ik – en dat is inmiddels al weer twaalf jaar geleden – haar functie kunnen overnemen.

Ik regel alles wat er zich rondom de collectie voordoet. Tot mijn taken behoren onder andere het op de hoogte blijven van de ontwikkelingen binnen de hedendaagse kunst in Nederland, het doen van aankopen voor de collectie, het begeleiden van kunstopdrachten, het inrichten van openbare gebieden (met kunst), het schrijven van kunstroutes en artikelen, het ontwikkelen en uitdragen van het kunstbeleid, het beheer en behoud van de collectie.

Het is een redelijk solistische functie en mijn sparringpartners vind ik met name in het kunstveld onder kunstenaars, galeriehouders en onder collega-collectioneurs die ik ontmoet binnen de VBCN (Vereniging Bedrijfscollecties Nederland), een kennisplatform voor bedrijfscollectioneurs.

In mijn studententijd bedacht ik me vaak dat er een rechte lijn zou zijn van studie tot baan. In de praktijk bleek het een kronkelig pad vol toevalligheden. Ik heb altijd focus gehouden op waar mijn interesses liggen en die lagen niet alleen bij de kunst, maar ook bij de geneeskunde, bij de zorg en bij mijn gezin. Dit is voor mij allemaal verrassend mooi samengekomen in deze fantastische baan.

In 2012 werd Jona geïnterviewd door LUCY in de Lucht: een platform in Utrecht dat het verhaal achter hedendaagse beeldende kunst laat zien. In dit filmpje geeft Jona een rondleiding door het UMC-gebouw en vertelt daarbij over de kunstwerken die ze onderweg tegenkomen.